Nowe przepisy dla kierowców. Więcej odpowiedzialności w pierwszych latach za kierownicą!
Od 3 września 2026 roku osoby rozpoczynające samodzielną jazdę samochodem muszą liczyć się z dodatkowymi obowiązkami i ograniczeniami. Nowe regulacje obejmują przede wszystkim kierowców, którzy po raz pierwszy uzyskali prawo jazdy kategorii B. Szczególne zasady przygotowano dla 17-latków, a za poważne naruszenia przepisów początkujący kierowca może ponieść konsekwencje wykraczające poza mandat czy punkty karne.
Uzyskanie prawa jazdy nie oznacza końca nauki. Pierwsze lata samodzielnego prowadzenia pojazdu to czas zdobywania doświadczenia i kształtowania właściwych nawyków. Kierowca musi w tym okresie nauczyć się reagować na nieprzewidywalne sytuacje, oceniać zagrożenie, dostosowywać prędkość do warunków panujących na drodze oraz przewidywać zachowania innych uczestników ruchu.
Właśnie na tym etapie szczególne znaczenie mają nowe przepisy. Ich założeniem jest stopniowe wprowadzanie początkujących kierowców w samodzielne uczestnictwo w ruchu drogowym, a jednocześnie wyraźne wskazanie, że niebezpieczne zachowania będą wiązały się z poważnymi konsekwencjami.
Dwa lub trzy lata szczególnej odpowiedzialności
Nowy kierowca kategorii B zostaje objęty okresem próbnym. Jego długość zależy od wieku osoby, która uzyskała uprawnienia. Osoba pełnoletnia będzie pozostawała w okresie próbnym przez 2 lata. W przypadku kierowcy, który otrzyma prawo jazdy w wieku 17 lat, okres ten wynosi 3 lata, ale nie może wykraczać poza moment ukończenia 20-stego roku życia. Co istotne, okres próbny rozpoczyna się wraz z uzyskaniem uprawnień do kierowania, a nie dopiero w chwili odebrania blankietu prawa jazdy.
W okresie próbnym alkohol oznacza zakaz jazdy
Początkujący kierowca musi stosować zasadę 0,0 promila. Oznacza to, że w okresie próbnym kierowcę będzie obowiązywało 0,0 promila alkoholu we krwi oraz 0,0 mg alkoholu w wydychanym powietrzu.
Dla pozostałych kierowców przepisy przewidują odpowiedzialność za prowadzenie pojazdu po alkoholu od poziomu 0,2 promila. W praktyce dla osoby rozpoczynającej samodzielną jazdę najbezpieczniejsza zasada jest jednoznaczna: jeśli planujesz prowadzić, zrezygnuj z alkoholu.
17-latek za kierownicą z dodatkowymi ograniczeniami
Osoby, które zdecydują się uzyskać prawo jazdy kategorii B przed osiągnięciem pełnoletności, muszą przestrzegać dodatkowych zasad. Do ukończenia 18 lat mogą prowadzić pojazdy wyłącznie w Polsce. Ponadto przez pierwszych 6 miesięcy od uzyskania prawa jazdy, jednak nie dłużej niż do ukończenia 18 lat, młody kierujący będzie mógł prowadzić pojazd w obecności doświadczonego kierowcy. Osoba towarzysząca musi mieć minimum 25 lat oraz co najmniej 5-letnie doświadczenie w posiadaniu prawa jazdy kategorii B. Powinna siedzieć na przednim fotelu pasażera, być trzeźwa i nie znajdować się pod wpływem środków działających podobnie do alkoholu. W ciągu ostatnich 5 lat nie może również mieć orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów. Do osiągnięcia 18 lat młody kierowca nie może ponadto wykonywać określonych zajęć związanych z zawodowym przewozem osób lub rzeczy, w tym pracować jako taksówkarz czy wykonywać transportu drogowego rzeczy.
Punkty karne mogą szybko zakończyć samodzielną jazdę
Początkujący kierowcy muszą również zwracać szczególną uwagę na liczbę otrzymywanych punktów karnych. Przekroczenie 12 punktów w okresie próbnym wiąże się z koniecznością odbycia praktycznego szkolenia poświęconego zagrożeniom występującym w ruchu drogowym. Szkolenie będzie realizowane przez ośrodek doskonalenia techniki jazdy, a kierowca otrzyma rok na jego ukończenie. Jeszcze surowsze rozwiązanie przewidziano dla osoby, która w pierwszym roku od uzyskania prawa jazdy przekroczy 20 punktów karnych. W takim przypadku zostaną cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami. Oznacza to, że lekceważenie przepisów na początku drogi kierowcy może doprowadzić do konieczności ponownego ubiegania się o uprawnienia i zdania egzaminu.
Poważne wykroczenia mogą wydłużyć okres próbny
Samo zakończenie ustawowego okresu próbnego nie zawsze będzie oznaczało koniec dodatkowych ograniczeń. W przypadku określonych wykroczeń okres próbny może zostać przedłużony o kolejne 2 lata. Dotyczy to m.in. sytuacji, gdy kierowca spowoduje zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, prowadzi pojazd po alkoholu, nie ustąpi pierwszeństwa pieszemu albo naruszy zasady pierwszeństwa przejazdu. Warunkiem zastosowania tego rozwiązania jest prawomocne potwierdzenie popełnienia danego wykroczenia. Przepisy mają w ten sposób zwiększać odpowiedzialność początkujących kierowców i ograniczać ryzykowne zachowania w czasie, gdy dopiero zdobywają doświadczenie.
Nie wolno ignorować zatrzymania prawa jazdy
Nowe przepisy przewidują również konsekwencje dotyczące wszystkich kierowców, niezależnie od tego, czy znajdują się w okresie próbnym. Jeżeli osoba, której prawo jazdy zostało czasowo zatrzymane, mimo tego zdecyduje się prowadzić pojazd, jego uprawnienia zostaną fonięte na okres 5 lat. Po tym czasie konieczne będzie ponowne uzyskanie uprawnień, wraz ze zdaniem wymaganego egzaminu. Decyzja o czasowym zatrzymaniu prawa jazdy nie jest więc formalnością. Dalsza jazda pomimo obowiązującego zatrzymania może oznaczać wieloletnią utratę uprawnień.
Kierowco, zachowaj ostrożność
Apelujemy do kierowców o znajomość i przestrzeganie aktualnych przepisów ruchu drogowego. Szczególną ostrożność powinni zachować początkujący kierowcy, dla których każda sytuacja na drodze jest okazją do zdobywania doświadczenia. Pamiętajmy, że za kierownicą odpowiadamy nie tylko za siebie, ale również za bezpieczeństwo innych uczestników ruchu. Rozwaga i odpowiedzialność mogą zapobiec wielu niebezpiecznym sytuacjom.
